884 życiorysów w bazie
codziennie nowe aktualizacje

Władysław Sikorski życiorys

   Twoim zdaniem...

Kto był według Ciebie lepszym wojskowym?

Życiorys i biografia Władysława Sikorskiego

Władysław Eugeniusz Sikorski – generał broni, Wódz Naczelny Polskich Sił Zbrojnych, Premier RP w trakcie II wojny światowej. Jeden z najbardziej zasłużonych polskich polityków i mężów stanu.

Dzieciństwo i edukacja

Władysław Sikorski urodził się 20 maja 1881 r. w Tuszowie Narodowym, w ówczesnym zaborze austriackim (obecnie Podkarpacie). Pochodził ze średnio zamożnej rodziny. Ojciec był organistą i nauczycielem, matka (zwłaszcza po śmierci męża) zajmowała się szyciem i roznosiła przesyłki. Miał brata Stanisława i dwie siostry: Eugenię i Helenę. W zdobyciu mu wykształcenia pomogli Władysław Jędrzejewicz i Julian Zubczewski, późniejszy teść generała. Przez pewien czas uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Rzeszowie. W 1902 r ukończył Gimnazjum Klasyczne we Lwowie i zdał maturę. Studiował na Politechnice Lwowskiej na Wydziale Inżynierii Dróg i Mostów. Ukończył ją w 1908 r. Po studiach pracował na terenie Galicji m.in. przy pracach regulacyjnych Sanu, a także w przemyśle naftowym.

Działalność przed 1918 r.

Władysław Sikorski zetknął się z wojskiem w trakcie studiów, ochotniczo zgłaszając się na roczną służbę wojskową w armii austriackiej. W trakcie edukacji wojskowej uzyskał dyplom oficera i został podporucznikiem rezerwy.

Na początku XX wieku zaangażował się również w ruchy niepodległościowe i działalność polityczną. Był związany między innymi z Polską Partią Socjalistyczną czy Polskim Stronnictwem Postępowym. Poznał wówczas m.in. Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego.

W trakcie I wojny światowej Sikorski walczył po stronie Austrii. Był również jednym z twórców Legionów Polskich na tamtych terenach, zajmował się m.in. rekrutacją nowych żołnierzy do korpusu. W 1916 r. doszło do konfliktu między Piłsudskim a Sikorskim, dotyczącym stopnia współpracy z Austro-Węgrami i działań niepodległościowych. W wyniku różnych zawirowań Władysław przez pewien czas przebywał w więzieniu, oskarżony o zdradę stanu.

W 1918 r. po wyjściu na wolność zaangażowany był w tworzenie Wojska Polskiego na terenie Galicji.

Dwudziestolecie międzywojenne

Umiejętności dowódcze Sikorskiego ujawniły się w pełni w trakcie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. Dowodził wtedy 5 Armią, która skutecznie utrzymała front i ostatecznie przyczyniła się do pokonania Bolszewików. Rok 1920 był też dla Władysława Sikorskiego czasem nominacji generalskiej.

W II Rzeczpospolitej Sikorski pracował jako polityk. Po zabójstwie prezydenta Gabriela Narutowicza 16 grudnia 1922 r. został premierem i ministrem spraw wewnętrznych. Następnie piastował urząd Generalnego Inspektora Piechoty, a w rządzie Władysława Grabskiego był przez pewien czas ministrem spraw wojskowych. Wchodził również w skład Rady Wojennej.

Końcem 1925 r. Sikorski został dowódcą Okręgu Korpusu VI we Lwowie. Po przewrocie majowym z 1926 r. zachował neutralność, jednak jego polityczni przeciwnicy, którzy doszli wówczas do władzy pozbawili go stanowiska dowódczego dwa lata później.

Generał mimo czynnej służby wojskowej pozostawał bez przydziału do jednostki aż do września 1939 r. 

Po odsunięciu od władzy przez pewien czas przebywał za granicą, pisał publikacje nt. wojskowości i perspektywy wybuchu nowej wojny.

II Wojna Światowa

Mimo starań w trakcie kampanii wrześniowej nie otrzymał przydziału frontowego. W połowie września przedostał się do Rumunii, a stamtąd dalej na zachód, aż dotarł do Paryża. Otrzymał, w zastępstwie za marszałka Rydza-Śmigłego, zadanie formowania Polskich Sił Zbrojnych. Pod koniec września został również mianowany na premiera RP i ministra spraw wojskowych. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie początkowo stacjonował we Francji, po jej kapitulacji w czerwcu 1940 r., ewakuował się do Wielkiej Brytanii.

W 1941 r. generał dążył do odbudowy stosunków dyplomatycznych z ZSRR. Pakt znany potem jako układ Sikorski-Majski zakładał (bez powodzenia) odzyskanie granic kraju sprzed 17 września 1939 r. oraz poprawę bytu Polaków przebywających na okupowanych terenach. Dzięki układowi z ZSRR udało się ocalić 114 tys. ludzi (w tym 30 tys. cywilów), tworzących później tzw. Armię Andersa, czyli Polskie Siły Zbrojne w ZSRR.

Życie prywatne

W 1909 r. ożenił się z Heleną Zubczewską. Mieli córkę Zofię, która w trakcie wojny była bliskim współpracownikiem ojca.

Prywatnie generał wyróżniał się z swoim wyglądem zewnętrznym i postawą. Był ceniony zarówno przez przyjaciół, jak i przeciwników za swoją pracowitość, inteligencję i energię. W trudnych chwilach potrafił być stanowczy i zdecydowany. Krytykowano go jednak za zbytnie zaufanie do najbliższych i otaczanie się niewłaściwymi ludźmi.

Śmierć

Generał zginął w katastrofie lotniczej na Gibraltarze 4 lipca 1943 r. Jego ciało zostało przetransportowane i pochowane na cmentarzu lotników polskich w Newark. Bezpośrednio po katastrofie nie przeprowadzono sekcji zwłok, jedynie je sfotografowano.

50 lat później, staraniem polskich władz, szczątki Władysława Sikorskiego zostały sprowadzone do kraju, pochowano je 17 września 1993 r. w katedrze na Wawelu.

Sekcja i dokładne przebadanie zwłok odbyło się dopiero w listopadzie 2008 r., dzięki działaniom Instytutu Pamięci Narodowej. Następnie ponownie złożono ciało w grobowcu katedry.

Kontrowersje wokół katastrofy

Sama śmierć Sikorskiego, jak i okoliczności katastrofy, pozostają w sferze spekulacji, czy był to tylko wypadek, czy zaplanowane zabójstwo. Istnieją bowiem wątpliwości związane z przebiegiem katastrofy. Przykładowo, jeden z pilotów założył na ten rejs kamizelkę ratunkową, której nigdy wcześniej nie używał. Jego zeznania nie pokrywają się też z ustaleniami śledczych. Podobne kontrowersje budzi fakt zaginięcia córki generała, która również miała znajdować się na pokładzie samolotu.

W późniejszym czasie przeprowadzano badania dotyczące np. trajektorii lotu maszyny, które wykluczyły oficjalną wersję, jaką przedstawili Brytyjczycy po katastrofie. Wyniki sekcji z 2008 r. pokazały, że Sikorski zginął w wyniku obrażeń wielonarządowych, typowych dla ofiar katastrof komunikacyjnych. Nie wykluczono jednak jednoznacznie, czy doszło do sabotażu samej maszyny.

Tajemnicy katastrofy nie udało się rozwiązać do dziś. Więcej światła na tę sprawę rzuciłyby akta znajdujące się w archiwum brytyjskim, jednak ich odtajnienie będzie możliwe najszybciej dopiero w 2033 r.

Skomentuj / dodaj informacje o osobie

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

18 − 13 =

Komentarze

Podobne biografie i życiorysy

Źródła

Zdjęcie pochodzi z portalu https://pl.m.wikipedia.org wykorzystane na podstawie licencji domeny publicznej.